علائم گرفتگی رگ قلب: نشانههایی که نباید نادیده بگیرید
نویسنده و بازبینی پزشکی: دکتر سید حسن مهدوی شهری، متخصص قلب و عروق، فلوشیپ اقدامات مداخلهای قلب و عروق بزرگسالان (اینترونشنال کاردیولوژی) · شماره نظام پزشکی ۲۵۴۵۶
علائم گرفتگی عروق کرونر در مردان و زنان، تفاوت درد قلبی با دردهای دیگر، و اینکه چه زمانی باید فوراً به اورژانس یا متخصص قلب مراجعه کنید.
گرفتگی رگ قلب چیست؟
عروق کرونر رگهایی هستند که خون و اکسیژن را به عضله قلب میرسانند. با رسوب چربی و کلسیم در دیواره این رگها (آترواسکلروز)، مسیر عبور خون تنگ میشود. تا زمانی که تنگی کم باشد معمولاً علامتی ندارد، اما وقتی به حدی برسد که خونرسانی در فعالیت یا استراحت کافی نباشد، علائم ظاهر میشوند.
شایعترین علائم
- درد، فشار، سنگینی یا سوزش در وسط قفسه سینه که معمولاً با فعالیت، پیادهروی سریع، بالا رفتن از پله یا استرس شروع میشود و با استراحت چند دقیقهای بهتر میشود (آنژین صدری).
- انتشار درد به بازوی چپ یا هر دو بازو، گردن، فک، پشت یا بالای شکم.
- تنگی نفس، خستگی زودرس و کاهش توان در فعالیتهایی که قبلاً راحت انجام میدادید.
- تعریق سرد، تهوع، سرگیجه یا احساس ضعف همراه با ناراحتی قفسه سینه.
علائم در زنان، سالمندان و افراد دیابتی
در این گروهها علائم ممکن است غیرمعمول باشد: خستگی شدید و بیدلیل، تنگی نفس بدون درد واضح، ناراحتی در بالای شکم یا پشت، و احساس سوءهاضمه. افراد دیابتی گاهی درد را کمتر احساس میکنند؛ بنابراین هر تغییر تازه در توان فعالیت باید جدی گرفته شود.
چه زمانی باید فوراً به اورژانس بروید؟
اگر درد یا فشار قفسه سینه بیش از ۱۰ تا ۱۵ دقیقه طول کشید، در حال استراحت شروع شد، با تعریق، تنگی نفس یا حالت تهوع همراه بود یا با قرص زیرزبانی برطرف نشد، ممکن است سکته قلبی باشد. فوراً با اورژانس ۱۱۵ تماس بگیرید و خودتان رانندگی نکنید. در سکته قلبی هر دقیقه اهمیت دارد و آنژیوپلاستی اورژانسی میتواند عضله قلب را نجات دهد.
تشخیص چگونه انجام میشود؟
متخصص قلب پس از گرفتن شرح حال و معاینه، معمولاً نوار قلب، آزمایش خون، اکوکاردیوگرافی و یک تست عملکردی مثل تست ورزش، اسکن هستهای یا سیتیآنژیوگرافی را درخواست میکند. اگر احتمال تنگی مهم بالا باشد، آنژیوگرافی کرونر دقیقترین روش برای دیدن رگها و تصمیمگیری درباره درمان است.
درمان
درمان بر اساس شدت و محل تنگی انتخاب میشود: اصلاح سبک زندگی و کنترل فشار خون، چربی و قند؛ داروهای ضدپلاکت و کاهنده چربی؛ و در صورت نیاز آنژیوپلاستی با استنت دارویی یا جراحی بایپس. در تنگیهای متوسط، سنجش FFR یا iFR کمک میکند فقط تنگیهایی درمان شوند که واقعاً جریان خون را محدود کردهاند.
پرسشهای متداول
آیا گرفتگی رگ قلب بدون علامت هم ممکن است؟
بله. بسیاری از تنگیها تا مراحل پیشرفته علامتی ندارند؛ به همین دلیل افراد دارای ریسکفاکتور مثل دیابت، فشار خون، سیگار یا سابقه خانوادگی باید بهصورت دورهای توسط پزشک بررسی شوند.
آیا تست ورزش برای تشخیص گرفتگی رگ قلب کافی است؟
تست ورزش ابزار غربالگری خوبی است اما همه تنگیها را نشان نمیدهد. پزشک بر اساس نتیجه و علائم تصمیم میگیرد که آیا آزمایش دقیقتری مثل سیتیآنژیو یا آنژیوگرافی لازم است یا نه.
مشاوره با دکتر حسن مهدوی
ویزیت در مطب تهرانپارس، کلینیک قلب تهران (شریعتی) و دیکلینیک نیکان؛ اقدامات آنژیوگرافی و آنژیوپلاستی در بیمارستان نیکان اقدسیه و بیمارستان محب مهر.
این مطلب جنبه آموزشی دارد و جایگزین معاینه و تصمیم پزشک معالج نیست. در صورت درد قفسه سینه یا تنگی نفس شدید با اورژانس ۱۱۵ تماس بگیرید.